GER

Telkari rme Teknii

  

1. Telkarinin Tanm Ve Önemi

Telkari, Farsça bir kelimedir. Telkari ad, üretimde kullanlan “tel” ve Farsçada örme

anlamna gelen “kari “ kelimesinin birlemesinden olumutur.

Gümü veya altndan yaplm telkari telleri, çatnn ekline göre kvrlarak, sarlarak

ya da örülerek çeitli desenler oluturacak ekilde düzenlenmesi; birbirine kaynaklanmasyla

yaplan zarif görünümlü, dantele benzeyen kafes iidir. Bu teknikte yaplan iler ve üretilen

ürünlerde telkari adyla anlmaktadr. Ayrca vav sanat ve filigra olarak da bilinmektedir.

Telkari teli; has gümüten elde edilen tellerin bükülüp silindirden geçirilmesiyle

oluturulan yass ince tele denir. Çatdan yaplan modelin iç dolgusunu yapmakta ve çeitli

süslemelerde kullanlr.

Telkari telinin hazrlanmasnda telin bükümü ve tavlanmas çok önemlidir. Az

bükülmü telden oluturulan telkari teli istenen ekli almaz, dik durmaz. Telin bükümünün

son derece sk olmas, telkari teline istenilen ekli vermeyi kolaylatrr. (stenen bükümün

yaplmas için telin tavlanmas mutlaka gereklidir.)

2 Telkaride Çat

Belli kalnlklar arasndaki telleri kullanarak çat oluturma ve çatnn motiflerle

doldurmas ile üretilen taklara telkari denir.

 

 

ARATIRMA

Telkarinin d ksmndaki temel kalb (kontürü) meydana getiren yuvarlak telin

silindirden geçirilmesi ile oluan yass kaln tele çat teli denir. Bu teli kullanarak deiik

biçim ve ölçüde taknn d çerçevesi oluturulur. Bu d çerçeveye çat ad verilir.

Çat teli, ürünün ana iskeletini oluturduundan kolay eilip bükülmemesi ve

formunun bozulmamas için uygun kalnlkta olmas gerekir. Çat telinin kalnl yaplacak ie göre 60-80 mikron arasnda deimektedir


(Resim 1).

Resim.1: Çeitli çat modelleri

Çat teline ekil verirken telin tavlanmas çok önemlidir. Çeitli ilemlerden geçen tel

sertleir, ekil almas zorlar. Bu sertliin ve krlganln giderilmesi için çat telini hafif

kzarncaya kadar stmak gerekir. Çat teli tavlandnda istenilen modele göre ekil vermesi

kolaylaacaktr. Çatnn düzgün olmas telkari dolgusunun düzgün olmasn salayacaktr

Kullanlan Araç Ve Gereçler

Mikrometre

Kalnlk ölçmeye yarayan araçtr. Özellikle levha ve tellerin ölçümünde kullanlr.

Mikrometreler ile1 mm.nin %1 ölçülebilmektedir 

(Resim 2).

Resim 5 Mikrometre

 

Silindir

Bir birinin tersi yönünde dönen merdaneler yardmyla tel ve levhalar ezerek istenen

ölçüye getirmeye yarayan makinelerdir. Astar ve tel silindirleri olarak iki ksmda

incelenebilir.

*Astar silindirleri: Levhalarn ezilerek ölçüye getirilmesine kullanlan silindirlerdir



(Resim 3).

*Tel (oluklu) silindirleri: Üzerindeki yuvalar yardmyla tellerin çekilerek istenilen

ölçüye getirilmesinde kullanlan silindirlerdir 


(Resim 4).

Resim 3 Astar silindiri Resim 4: Tel (oluklu) silindiri

aloma

Kuyumculukta metali stma ve kaynak ileminde ate verici olarak kullanlan bir

araçtr.

Makas

Düz plaka ve tellerin kesiminde kullanlan kuyumculuk el aletidir. Astar kesen, uç

kesen, tel kesen, kaln parça kesen çeitleri vard


(Resim 5).

Resim 5: Kesimde kullanlan makaslar

 

Çift

Çelik malzemeden üretilen uç ksm sivri, tellerin ekillendirilmesi ve parçalarn

tutulmasnda kullanlan el aletleridir üç çeidi bulunmakadr.

*ekil vermede kullanlan çift: Çat ve telkariye ekil vermede kullanlan ince uçlu

çiftlerdir 


(Resim 6).

*Ate çifti: Kaynak yapmnda kullanlan atee dayankl el çiftinden boyu daha uzun

çiftlerdir 


(Resim 7).

*Yayl çift ;

Resim 6: ekil vermede kullanlan çift

Resim 7: Ate çifti

 Yass Veya Oval Malafalar (Ölçü Kalplar)

Deiik mikron ve boylarda telkarinin çat ksmnda ölçü almada kullanlan uzun ve

yass demir malafalardr. Yass demir malafalara çat teli sarlarak istenilen say ve eit

uzunlukta metal parçalarn olumas salanmaktad


(Resim 8).

 

Resim 8: Teneke kalplar

Ee

Üzerinde çok sayda kesici dileri bulunan ve metaller üzerinden tala kaldrarak

biçim vermeye yarayan alet çeliinden yaplm kesicilere denir. Kuyumculukta kullanlan

eeler ince ve küçük ölçülüdür. Küçük adml (ince dili) eeler kaynak çapaklarn düzeltme

ve temizleme ilerinde kullanl


(Resim 9).

Eeler genel olarak 2’ye ayrlr.

Biçimlerine göre:

Kare ee

Üçgen ee

Yuvarlak ee

Balksrt ee

Lame ee

Dilerinin admlarna göre:

•Kaln dili eeler

•nce dili eeler

Resim 9: Ee

 

Pense ve Kargaburunlar

Tele düzgün ekil vermek için kuyumculuk atölyesinde kullanlan el aletidir 


(Resim 10).

 Resim 10: Kargaburun çeitleri

Sülfürik Asit

Saf haldeki sülfürik asit renksiz, ya akkanlnda ve yüksek younlukta bir asittir.

Su ile kartrldnda kendi kendine snr. Isnrken kararan gümüün aartlmasnda ve

gümüün kendi rengini almasnda kullanlr. Halk arasnda zac ya olarak bilinmektedir.

Modele Uygun Çat Oluturma

Çat teli elde edilecek taknn d görünüünü oluturur. Çat teli oluturulduktan sonra

içerisi telkari teli ile doldurularak estetik açdan görünümü tamamlanr.

Modellerin büyüklüü ve ekline göre silindirik teller silindirlerden çekilerek uygun

kalnla düürülür (yass hale getirilir). Bu teller yass ölçü malafalar yardmyla

ekillendirilir ve çat telleri oluturulur.

 

Modele uygun çat oluturmada aadaki ilem basamaklar takip edilmelidir.

Kullanlacak Malzemeler

*65 mikron gümü tel

*Toz kaynak

*El çifti

*Atei çifti

*Eeler

*Makas

*Yass azl kargaburnu

*Sülfürik asit

1- 65 mikron teli astar silindirden geçiriniz 


(Resim 11).

Resim 11: Astar silindirden telin geçirilmesi

2-Silindirden geçirdiiniz çat telini rulo (kelep) halinde sarnz.

3-Sarlm haldeki çat teline aloma ile atei gezdirerek tavlaynz (atei tel üzerinde

gezdirerek) 


(Resim 12).

Silindir kullanrken dikkatinizi iinize veriniz .

Atei tek noktaya deil telin tümüne gezdirerek tavlaynz, teli eritmeyiniz!

UYGULAMA FAALYET

 

Resim 12: Telin tavlanmas

4- Modelin ölçüsüne uygun ölçü malafasn (yass-oval) seçiniz.

5-Çat telini ölçü malafasna sarn


(Resim 13).

Resim 13: Telin teneke kalba sarlmas ve çkarlmas

6- Ölçü malafasna sarl çat telini yass azl kargaburnu ile sktrnz.

7-Çat telini ölçü malafasndan çkartarak kesiniz.

8-Kolay ekil almas için tavlaynz.

9-Çat teline çift ile istenilen ekli veriniz 


(Resim 14).

Resim 14: Tele tarak eklinin verilmesi

10-Çift yardm ile istenilen ekli çatya veriniz 


(Resim 15).

DEVAMI ÇN TIKLAYINIZ...

Trabzon Kuyumcu ve Saatçiler Odas           Kunduraclar Cad. Alipaa han  K:4 / 51   Trabzon / TÜRKYE Tel: +90 462 3216103  E-mail: tkso@trabzonhasirbilezik.com
GülNet nternet Hizmetleri  Gazipaa Mah. Cudibey Mektep Sok. Mahmut Reis Apt.  K:2 Trabzon / TÜRKYE  Tel: +90 462 326 61 42 
E-mail: info@trabzonhasirbilezik.com


   www.betonhelva.com.tr